Υστερεκτομή

Τι είναι η υστερεκτομή;

Υστερεκτομή ονομάζεται η αφαίρεση της μήτρας.

Μπορεί να συνοδεύετε από αφαίρεση ή όχι των ωοθηκών και των σαλπίγγων.

Ποιοι τύποι υστερεκτομής υπάρχουν;

Υφολική, κατά την οποία δεν αφαιρείται ο τράχηλος, αλλά μόνο το σώμα της μήτρας.
Ολική, όταν αφαιρείται και ο τράχηλος.
Ριζική (Wertheim's), όπου αφαιρείται η μήτρα με τον τράχηλο και το άνω τριτημόριο του κόλπου και γίνετε λεμφαδενικός καθαρισμός της πυέλου.
Μαιευτική, όπου αφαιρείται η μήτρα (συνήθως χωρίς τον τράχηλο), για την αντιμετώπιση ακατάσχετης αιμορραγίας μετά από τοκετό, όταν τα συντηρητικά μέτρα αποτυγχάνουν.

Τύποι υστερεκτομής

Πότε γίνετε υστερεκτομή;

Η υστερεκτομή γίνετε για την αντιμετώπιση πληθώρας καταστάσεων, όπως:

Ινομυώματα.
Νεοπλάσματα (του τραχήλου, της μήτρας, των ωοθηκών και των σαλπίγγων).
Ενδομητρίωση.
Αδενομύωση.
Χρόνιος πυελικός πόνος.
Πρόπτωση της μήτρας.
Δυσλειτουργικές αιμορραγίες της μήτρας.
Ατονία της μήτρας και αιμορραγία μετά από τοκετό.

Ποιοι τρόποι υστερεκτομής υπάρχουν;

Κοιλιακή υστερεκτομή: Η αφαίρεση της μήτρας γίνετε μέσω μιας τομής στην κοιλιά.
Κολπική υστερεκτομή: Η αφαίρεση της μήτρας γίνετε διαμέσου του κόλπου. Η ασθενής δεν έχει τομή στην κοιλιά.
Λαπαροσκοπική και ρομποτική υστερεκτομή: Η αφαίρεση της μήτρας γίνετε μέσω τεσσάρων μικρών τομών στην κοιλιά (περίπου 1 cm), με τη βοήθεια κάμερας και ειδικών εργαλείων.

Πως γίνετε η επιλογή της κατάλληλης επέμβασης;

Το είδος της επέμβασης εξαρτάται από την πάθηση για την οποία γίνετε η επέμβαση, το μέγεθος της μήτρας, το ιστορικό προηγούμενων επεμβάσεων στην περιοχή, τη συνύπαρξη άλλων προβλημάτων υγείας και την εμπειρία του χειρουργού σε κάθε μια από τις μεθόδους.

Ποια είναι η διάρκεια νοσηλείας και ο χρόνος ανάρρωσης;

Η συνήθης διάρκεια νοσηλείας είναι 1-2 ημέρες για τη λαπαροσκοπική υστερεκτομή και 2-5 ημέρες για την κολπική και κοιλιακή υστερεκτομή. Η πλήρης ανάρρωση απαιτεί περίπου 2 εβδομάδες μετά από λαπαροσκοπική ή ρομποτική υστερεκτομή και 4-6 εβδομάδες μετά από κολπική ή κοιλιακή υστερεκτομή.

Θα πρέπει να κάνει τεστ Παπανικολάου μια γυναίκα που υποβλήθηκε σε υστερεκτομή;

Στις γυναίκες που η υστερεκτομή έγινε για καλοήθη πάθηση και δεν υπήρχε ιστορικό HPV λοίμωξης δε συνίσταται κυτταρολογικός έλεγχος του κόλπου με τεστ Παπανικολάου.

Αντίθετα θα πρέπει να γίνετε τεστ Παπανικολάου, στις γυναίκες:

Που υποβλήθηκαν σε υφολική υστερεκτομή (δηλαδή που έχει παραμείνει ο τράχηλος).
Αν η υστερεκτομή έγινε για κακοήθεια, για το ενδεχόμενο εμφάνισης αλλοιώσεων στον κόλπο.
Αν η γυναίκα είχε ιστορικό προκαρκινικών αλλοιώσεων στον τράχηλο της μήτρας ή στις περιπτώσεις που η υστερεκτομή έγινε για άλλη αιτία και κατά την ιστολογική εξέταση διαπιστώθηκαν αλλοιώσεις από HPV στον τράχηλο της μήτρας.

Ποιες είναι οι επιπλοκές της υστερεκτομής;

Οι συχνότερες επιπλοκές της υστερεκτομής είναι:

Φλεγμονή, μελάνιασμα ή καθυστερημένη επούλωση της τομής ή δημιουργία υπετροφικής ουλής.
Μούδιασμα ή κάψιμο ή υπαισθησία στη θέση της τομής που τελικά υποχωρούν.
Συχνουρία ή ουρολοίμωξη.
Δημιουργία μετεγχειρητικών συμφύσεων.

Σοβαρές, αλλά σπάνιες επιπλοκές της υστερεκτομής είναι:

Αιμορραγία κατά τη διάρκεια της επέμβασης ή μετεγχειρητικά.
Κακώσεις γειτονικών οργάνων (ουροδόχος κύστη, έντερο, ουρητήρες κ.λ.π).
Φλεγμονή ή και κοιλιακό απόστημα.
Εμβολή ή θρόμβωση.
Επιπλοκές από την αναισθησία.

Ποιες είναι οι επιδράσεις μιας υστερεκτομής στη γυναίκα;

Οι επιδράσεις μπορούν να διακριθούν σε:

Σωματικές επιδράσεις: Μετά την υστερεκτομή η γυναίκα σταματάει να έχει έμμηνο ρύση (περίοδο). Αν δεν έχουν αφαιρεθεί οι ωοθήκες, αυτό δεν έχει καμιά επίπτωση, καθώς η γυναίκα συνεχίζει να παράγει ορμόνες, μια και υπεύθυνες για την παραγωγή των οιστρογόνων είναι οι ωοθήκες. Αν αφαιρεθούν και οι ωοθήκες σε γυναίκες πριν από την εμμηνόπαυση, αμέσως μετά το χειρουργείο θα εμφανιστούν συμπτώματα, που οφείλονται στην έλλειψη των ορμονών (συμπτώματα εμμηνόπαυσης). Στις περιπτώσεις αυτές (εφόσον δεν υπάρχει αντένδειξη) έχει ένδειξη η χορήγηση θεραπείας ορμονικής υποκατάστασης, ιδιαίτερα σε γυναίκες μικρότερες των 45 ετών.
Ψυχολογικές επιδράσεις: Η αφαίρεση της μήτρας επηρεάζει την ψυχολογική διάθεση αρκετών γυναικών. Οι αντιδράσεις εξαρτώνται από ποικίλους παράγοντες και είναι διαφορετικές από γυναίκα σε γυναίκα. Ορισμένες γυναίκες παρουσιάζουν μελαγχολία λόγω της αφαίρεσης των αναπαραγωγικών οργάνων, ενώ σε άλλες βελτιώνεται η ψυχολογική διάθεση λόγω της επίλυσης του προβλήματος που τις απασχολούσε, αλλά και λόγω του ότι δεν χρειάζονται πλέον αντισύλληψη.
Σεξουαλική λειτουργία: Μερικές γυναίκες αισθάνονται μείωση της σεξουαλικής ικανοποίησης, επειδή δεν αισθάνονται πλέον τις συσπάσεις της μήτρας, κατά τη διάρκεια του οργασμού. Άλλες γυναίκες απολαμβάνουν περισσότερο τη σεξουαλική τους δραστηριότητα, επειδή απαλλάσσονται από το άγχος μιας ανεπιθύμητης εγκυμοσύνης, αλλά και επειδή παύουν να υφίστανται καταστάσεις (π.χ. αιμορραγίες) που εμπόδιζαν τη σεξουαλική τους δραστηριότητα.

Αν έχει γίνει αφαίρεση των ωοθηκών σε γυναίκες πριν από την εμμηνόπαυση, μπορεί να εμφανιστεί κολπική ξηρότητα και πόνος κατά την επαφή. Αυτό μπορεί να επιλυθεί σε συνεργασία με το γυναικολόγο, με τη χορήγηση κατάλληλων σκευασμάτων (θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης).